Logo Maarheeze nu 500px4 weekenddiensten5 aed1 evenement2 afval 33 openbaarvervoer6 politie7 helpende hand

nlenfrdeplroes
dinsdag, 09 oktober 2018 09:34

Onze Grenskerk?????

Rate this item
(0 votes)

Bij de vraag, om een stukje te schrijven over het Grenskerkmonument in het Weerterbos, heb ik het een en ander opgezocht. Heb me daarbij zitten af vragen of men wel zit te wachten op een overzicht van de geschiedenis van de 80-jarige oorlog. Of wat ertoe heeft geleid dat het katholieke geloof werd verboden. Dat was namelijk de oorzaak van het ontstaan van grenskerken. Nee dus, vermoed ik. Het is op zich wel interessant natuurlijk, als men is geïnteresseerd in de plaatselijke geschiedenis. Maar dat kunt u natuurlijk ook allemaal op internet vinden. Het grenskerkmonument is echter wel algemeen bekend in deze omgeving en daarom wil Maarheeze.nu er toch aandacht aan besteden. Velen van U zullen dat monument wel eens hebben bezocht. Misschien bent u er langsgekomen op weg naar de “bronstige herten”, naar "de Daatjeshoeve” of “Peerkesbos”, op zoek naar een lekker kopje koffie met gebak? Als u het informatiebord ter plaatse heeft gelezen, weet u al een stukje meer over dit Grenskerkmonument.

grenskerk

Niet direct zichtbaar is, dat dit monumentenkerkje niet het enige en eerste grenskerkje was dat hier in de streek was gevestigd. Het eerst schuilkerkje lag namelijk aan de Booldersdijk bij het Kievitsven, nu op Somerens grondgebied. In de tijd van het geloofsverbod, 1629-1672, over die tijd ongeveer praten we dus, was Weert nog Spaans grondgebied. Van dit eerste grenskerkje aan de Booldersdijk (vanuit Nederweert in de S-bocht voor de boerderij van het aardbeienvrouwtje,van Tulden langs, rechts het zandpad aanhouden) is echter buiten de archieven van de Minderbroeders van het Franciscaner klooster op de Biest in Weert) niets mee teruggevonden. Ware het niet dat er tot ver na de oorlog nog twee houten kruisen hebben gestaan. Dit volgens ooggetuigen die inmiddels zijn overleden.

Uit oude archieven van de Minderbroeders Franciscanen van de Biest in Weert blijkt dat katholieke gelovigen in 1632, uit Heeze, Leende, Geldrop, Tongelre (Eindhoven) en Nuenen, op de plaats van het huidige grensmonument, een gebedshuisje oftewel een bedehuisje hebben gebouwd. Het is te vinden aan de Grashutdijk 1 6030AA onder Nederweert. Ja, zeker het heeft zelfs een officieel postnummer. Helaas geen postbus ter plaatsen. De bewuste plek, groot ongeveer 24 are, lag plus minus 200 meter ten noorden van de boerderij de Grashut. Eigenaars waren de familie Van Steenbergen en voorheen familie Janssen. Het lag tegen het bos aan en was omgeven door een 2 meter diepe en 3 meter brede gracht. Het terrein was dicht begroeid met hoog struikgewas en doorgraven met greppels. Het midden gedeelte, als ook de oostelijke helft was enigszins verhoogd. Op dit hogere gedeelte vond men in 1953 bij het graven de eerste restanten, de fundering van gebakken steen die waarschijnlijk heeft gediend als voetstuk voor de stutbalk van het dak. Uit de vorm kon men opmaken dat het voormalige kerkje goed georiënteerd lag. Later werden er nog meer van zulke hoek-fundamenten aangetroffen. Het kerkje bleek ongeveer 12.50.meter lang en 6.50 meter breed. Het had, vermoedt men, houten wanden omdat er verder niets is gevonden aan stenen buitenmuren. Men vond wel nog enkele gebakken stenen vloertegels van 13 bij 13. Verder ook restanten van een priesterkoor. (Verhoging waarop de priester stond tijdens de mis.) De pijlers hadden een stenen fundering voor de stevigheid van het dak. Veel zal het gebouwtje niet zijn geweest. Waarschijnlijk in de vorm van een schuur, om het doel ervan te verbergen voor voorbijgangers. De Gemeente Weert kocht het stukje grond in 1953 aan en gaf opdracht aan de plaatselijke Geschied- en Oudheidkundige Kring “De Aldenborgh” Weert om het te restaureren en zo een herdenkingsteken op te richten uit eerbied voor de plaats waar eens door velen het Heilig Kruisoffer werd hernieuwd. Maar ook voor onze voorouders die zo een schitterend voorbeeld hebben gegeven van geloofsovertuiging. Je moet er anno 2018 nog maar eens mee komen. Maar dat is weer een ander verhaal. Op de avond van 8 juli 1956, tegen de avondschemering, terwijl de vogels hun avondlied zongen bij een ondergaande zon, werd het monument ingezegend in het bijzijn van tal van genodigden.

grenskerk 3

Het grappige wat mij opviel, bij het onderzoeken naar informatie, dat bijna alle omliggende gemeentes het grenskerkje beschrijven als behorende, min of meer, bij hun eigendom. Dit uiteraard in het kader van het toerisme. Maarheeze beschrijft het grenskerkje. (Lees onderstaande) Ook Someren kan er wat van wat dat betreft, maar die hebben het dan hoofdzakelijk over de eerste grenskerk, die van de Booldersdijk. Weert claimt de monumentenkerk terecht, maar ook Nederweert en Cranendonck maken daarover reclame om hun gemeente aan te prijzen.

Net over de gemeentegrens stond onder Weert een schuilkerk voor Maarheeze, even ten zuiden van de inmiddels verdwenen boerderij Grashut. Vanuit het dorp liep daar de Kerkdijk heen, ongeveer volgens de huidige hoogspanningsleiding. Aangegeven op de Meirerijkaart 1794 van Verhees. Weert lag niet in Staats-Brabant, dus in het buitenland, en zo werd het een uitwijkplaats voor katholieken uit Staats-Brabant dat onder protestants bestuur stond. Katholieken uit Maarheeze, Leende en Heeze, Sterksel, Soerendonk en Budel kwamen, voor hun godsdienstoefeningen bijeen in 'de buurt van 'de Grashut'. Omstreeks 1650 werd hier de 'grenskerk' gebouwd. De diensten werden verzorgd door de Minderbroeders. Het 'kerkje' is in 1956 weer 'opgebouwd'. Een laag gemetseld muurtje geeft de contouren van de voormalige grenskerk aan. Hierbinnen zijn een altaar en een aantal houten zitbanken geplaatst. Vooraf in 1953 werden ter plaatse van deze grenskerk opgravingen uitgevoerd door de Rijksdsienst (toenmalig ROB), waardoor men een juiste voorstelling kreeg van het bedehuis bij de Grashut.

Bron: artikel Internet van Jan Henkens.

Geschreven door Thea van den Bosch.

Read 155 times Last modified on dinsdag, 09 oktober 2018 13:51